Kolonia i inne miasta – Kamienie na drodze


Przed głównym wejściem do kolońskiego ratusza w grudniu 1992 r. – w 50. rocznicę wydania przez Heinricha Himmlera dekretu, na mocy którego rozpoczęła się deportacja Sinti i Romów do Auschwitz – Günter Demnig położył pierwszy „kamień”. Ten niewielki, obity mosiądzem kamień brukowy został umieszczony w miejsce normalnej płyty chodnikowej. Wygrawerowany został na nim dekret Himmlera o deportacji Sinti i Romów. Idea „kamieni na drodze” została potem przez Demniga rozwinięta. Przed domami, w których do chwili deportacji mieszkali Żydzi, Sinti i Romowie, homoseksualiści, osoby niepełnosprawne lub przeciwnicy polityczni zaczął on kłaść w chodnikach podobne kamienie. Wygrawerowane są na nich nazwiska i rok urodzenia ofiar, oraz – w miarę możności – miejsce i data ich zamordowania. Wielu uważa to za skuteczny sposób przypominania o ofiarach deportacji w miejscu, w którym ofiary żyły wcześniej. Dały się słyszeć jednak też głosy sprzeciwu wobec takiej formy pamięci. Przedstawiciele gmin żydowskich wskazywali na to, że Żydzi już wystarczająco często byli „deptani”. Do końca 2006 r. Demnig położył 9 tys. kamieni w ponad 160 miastach (głównie w Niemczech).

www.stolpersteine.com

Wskazówka: W maju 1990 r. Günter Demnig przeciągnął też „pisany ślad” przez Kolonię, którym upamiętniał deportację Sinti i Romów. Ten ślad został obecnie zastąpiony płytami, które przez całą Kolonię wiodą do Hal Targowych. Jedna z takich płyt znajduje się przed "El-De-Haus".

Christoph Kreutzmüller

patrz: Historia


Kolonia i inne miasta – Kamienie na drodze


Rathausplatz 2, 50667 Köln


Projekt i realizacja: