Berlin-Niederschöneweide – Miejsce Pamięci Obózu dla Robotników Przymusowych


W całym Berlinie ponad 400 tys. robotników przymusowych pracowało na rzecz przedsiębiorstw prywatnych i państwowych, a częściowo nawet parafii. Często żyli oni w nieludzkich warunkach. Również wobec nich obowiązywały rasistowskie reguły: podczas gdy Belgom, Francuzom i Holendrom powodziło się w miarę znośnie, Polacy, Rosjanie, Białorusini i Ukraińcy, a po 1943 r. również i Włosi traktowani byli wyjątkowo okrutnie. Tysiące z nich zmarło lub zostało zamordowanych.

Christoph Kreutzmüller

W 1995 r. zachowany budynek obozowy na Britzer Strasse został objęty ochroną zabytków. Z inicjatywy Berlińskich Warsztatów Historycznych (Berliner Geschichtswerkstatt) w 2001 r. umieszczono tam tablicę pamiątkową. W sierpniu 2006 r. na terenie b. obozu otwarto Centrum Badań i Dokumentacji Pracy Przymusowej. Były obóz stał się tym samym pierwszym miejscem pamięci w Niemczech, poświęconym wyłącznie robotnikom przymusowym. Patronat nad nim objęła Fundacja Topografia Terroru (Topographie des Terrors). 

Wskazówka: Pomnik poświęcony obozowi pracy przymusowej i filii obozu koncentracyjnego znajduje się na Sonnenallee 181-189 w dzielnicy Neukölln. Po zmroku, przy zbliżaniu się do tego miejsca na chodniku pojawia się wyświetlany tekst informacyjny o więzionych tu osobach.

Na cmentarzu katolickim św. Jadwigi (St. Hedwigs-Friedhof) w dzielnicy Hohenschönhausen pochowanych jest 1647 radzieckich robotników przymusowych, którzy zginęli lub zostali zamordowani w Berlinie. Po wojnie ustawiono tam kamień poświęcony ich pamięci, na którym jednak nie ma informacji, że zmarli byli robotnikami przymusowymi.

Christoph Kreutzmüller


Berlin-Niederschöneweide – Miejsce Pamięci Obózu dla Robotników Przymusowych


Berlin-Schöneweide Britzer Straße 5 12439 Berlin


tel. +49 (0)30 6390 288 0


fax: +49 (0)30 6390 288 29


http://www.dz-ns-zwangsarbeit.de/


E-Mail: schoeneweide@topographie.de


Godziny otwarcia: wtorek – niedziela: 10.00 – 18.00


Wstęp wolny.


Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit (Centrum dokumentacyjny o pracy przymusowej podczas II wojny)

Dojazd: S-Bahnhof Schöneweide (10 minut pieszo)

Bus: 160, 167 (przystanek Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit)

Projekt i realizacja: