Hadamar – Miejsce Pamięci Akcji „Eutanazja”


W byłym zakładzie leczniczym i przytułku dla umysłowo chorych w Hadamar w styczniu 1941 r. przystąpiono do systematycznego zabijania chorych. W przeciągu zaledwie 8 miesięcy, w znajdującej się w piwnicy zakładu i zamaskowanej jako łaźnia komorze gazowej zamordowano ponad 10 tys. dzieci, kobiet i mężczyzn, zaklasyfikowanych jako chorzy lub niepełnosprawni. Mordowani byli tu również polscy robotnicy przymusowi, którzy w wyniku nieludzkiego traktowania nie nadawali się do dalszej pracy. Zwłoki zamordowanych palono. W sierpniu 1941 r. zagazowywanie wstrzymano. Nie zaprzestano jednak zabijania: z 4817 pacjentów, którzy w latach 1942-45 znaleźli się w Hadamar, około 4 500 z nich poniosło śmierć. Ich ciała zostały pochowane w zbiorowych grobach na założonym w tym celu cmentarzu przyzakładowym. W Hadamar znajduje się dzisiaj Centrum Psychiatrii Społecznej.

Christoph Kreutzmüller

Na cmentarzu w 1964 r. odsłonięty został pomnik. Od 1983 r. w byłym gmachu zakładu znajduje się miejsce pamięci (muzeum), które w latach 90. rozszerzono. Obecnie można zwiedzać historyczne pomieszczenia piwniczne, cmentarz i stałą ekspozycję. Wystawa ukazuje ideologiczne uzasadnienia mordu na chorych, przedstawia procedurę zabijania oraz wskazuje sprawców. Omawia również powojenne procesy i postawę ludności. Obok oprowadzania oferowane są również dni studyjne. 

Zwiedzać można również zabytkowy garaż dla autobusów.

 Christoph Kreutzmüller


Hadamar – Miejsce Pamięci Akcji „Eutanazja”


Mönchberg 8, 65589 Hadamar


tel. +49 6433 917172


http://www.gedenkstaette-hadamar.de


e-mail: gedenkstaette-hadamar@lwv-hessen.de


Czynne: wtorek-czwartek 9:00-16:0; piątek 9:00-13:00; pierwsza i trzecia niedziela miesiąca 14:00-17:00.


Wstęp i opieka pedagogiczna: bezpłatne (ew. opłata za opiekę nad grupą, sprawowaną przez członków organizacji społecznej).


Uwaga: Zgłoszenia z co najmniej 10-tygodniowym wyprzedzeniem!

Projekt i realizacja: