Kolonia – EL-DE-Haus – Centrum dokumentacyjne NS w Kolonii


W 1935 r. kolońskie gestapo umieściło swoją siedzibę w budynku, wybudowanym przez przedsiębiorcę Leopolda Dahmena (L.D. = EL-DE). Piwnicę przekształcono w więzienie, w którym, zwłaszcza w latach wojny, przetrzymywano w strasznych warunkach tysiące przesłuchiwanych i torturowanych przez gestapo więźniów, wśród nich wielu Polaków. Wsród nich było wielu robotników przymusowych, którzy za najmniejsze przewinienia skazywani byli na śmierć lub deportację do obozów koncentracyjnych. Wielu zamordowano bez wyroku sądowego. Część egzekucji odbywała się na dziedzińcu Domu EL-DE.

Wskazówka: Przed kompleksem targowym, którego hale służyły jako deportacyjny obóz zbiorczy dla 11 tys. Żydów oraz 1,5 tys. Sinti i Romów, a następnie były podobozem KZ Buchenwald, od 1993 r. znajduje się pomnik. 


Christoph Kreutzmüller

 

Od 1988 r. w piwnicy budynku znajduje się miejsce pamięci. W celach można oglądać ponad 1800 wykonanych przez więźniów napisów na ścianach, w tym również po polsku. W budynku znajduje się również wystawa poświęcona okresowi III Rzeszy w historii Kolonii, specjalna biblioteka tematyczna oraz sale seminaryjne. Udostępnione zbiory umożliwiają przeprowadzanie różnorodnych projektów. Na przykład znajduja się tu materiały archiwalne o deportowanych do łódzkiego getta Żydach z Nadrenii oraz ponad 150 wywiadów i zbiorów dokumentów (po polsku i niemiecku) o Polkach i Polakach, których w latach 1939-45 wywieziono do Kolonii. Oprowadzanie w języku polskim jest możliwe po uprzednim zgłoszeniu.

 Christoph Kreutzmüller

 


Kolonia – EL-DE-Haus – Miejsce Pamięci Centrala Gestapo w Kolonii


Appellhofplatz 23-25 50667 Köln


tel. +49 221 2212-6332


www.nsdok.de


e-mail: nsdok@stadt-koeln.de


Czynne: wtorek-piątek 10:00-18:00; sobota-niedziela; 11:00-18:00.


Wstęp: 4,50 € (bilet normalny); 2,00 € (bilet ulgowy).


Projekt i realizacja: